Waarom tarwe -en glutenvrij eten?

Tarwe is een van de voornaamste granen waar de mensheid zich mee voedt. Meel en bloem is vaak gemaakt van tarwe en het zit in diverse producten verwerkt zoals brood, pasta en pannenkoeken. Ten onrechte wordt tarwe beschouwd als een van de meest gezonde, voedzame voedingsmiddelen ter wereld. Ooit was dit oude graan in een aantal opzichten voedzaam, echter toen de landbouwindustrie de productie overnam om een hogere opbrengst van de oogst te ontwikkelen is dit graan dusdanig bewerkt en gekruist dat de moderne (ongeraffineerde) tarwe maar weinig voedingswaarde meer bevat.

Tarwe

Een graankorrel van tarwe bestaat uit drie hoofdbestanddelen. In het binnenste van de korrel zit het meellichaam. Daaromheen bevindt zich zijn ‘jas’, de vezels. Onderaan de meelkorrel zit een kleine kiem, dit is het punt waaruit een nieuw plantje kan groeien. In de kiem zit het zenuwcentrum, waardoor het een levende graankorrel is. Als de tarwekorrel wordt gemalen ontstaat er volkorenmeel (hiervan wordt o.a. volkorenbrood gemaakt). Als hier de vezel met kiem uit wordt gezeefd blijft er tarwemeel over (hiervan wordt o.a. bruinbrood gemaakt). Als alles eruit gezeefd wordt blijft alleen het meellichaam over (bloem, hiervan wordt o.a. witbrood gemaakt). Bij tarwe zitten de voedingswaarde vooral in de kiem en de zemel, wat overblijft na het malen (meellichaam) bevat vooral gluten.

Gluten

Gluten is een plantaardig eiwit dat is opgebouwd uit gliadine en glutenine. Deze eiwitten geven elasticiteit aan de meelproducten. Steeds meer mensen blijken gevoelig te zijn voor gluten, dit komt omdat levensmiddelenontwikkelaars steeds meer gebruik maken van deze stof waardoor het bij meer mensen tot uiting komt. Onderzoeker Kenneth Fine, gespecialiseerd in gluten, beweert dat 81% van de bevolking aanleg heeft voor glutenintolerantie. De stof (alpha-)gliadine lijkt hierbij de boosdoener te zijn. Bij glutenintolerantie reageert het darmslijmvlies overgevoelig op deze stof en bij herhaaldelijk contact met gluten kan het sterk gaan ontsteken, waarbij de darmvlokken gaan afvlakken. Hierdoor wordt de opname van belangrijke voedingsstoffen verstoort en komen er stoffen in de bloedbaan terecht die daar niet horen. Het lichaam gaat daardoor antistoffen aanmaken, met als gevolg dat er ontstekingen en allerlei gezondheidskwalen ontstaan. Bovendien kan het leiden tot overgewicht en obesitas doordat sommigen geen verzadigd gevoel krijgen als de voedingsstoffen niet goed worden opgenomen. Men gaat meer eten waardoor de calorie-inname toeneemt en vervolgens ook het gewicht.

Symptomen van glutenintolerantie

Er zijn veel verschillende symptomen die kunnen wijzen op een overgevoeligheid voor gluten en deze symptomen variëren bovendien van persoon tot persoon. Dit maakt het moeilijk om een glutenintolerantie vast te stellen. De volgende symptomen kunnen volgens Lancet Medical Journal wijzen op een glutenintolerantie: buikpijn, obstipatie, prikkelbare darm, diarree, huiduitslag, abnormaal haarverlies, mondzweren, bloedarmoede, lactose-intolerantie, gastro-oesofageale reflux (ofwel het terugstromen van de maaginhoud in de slokdarm), verhoogde concentratie van leverenzymen, leverziekten van onbekende oorsprong en een slechte opname van en tekort aan voedingsstoffen zoals ijzer, foliumzuur, calcium, magnesium en in vet oplosbare vitaminen.

Tarwe- en glutenvrij eten

Wanneer je tarwe of zelfs alle gluten verbant uit je eetpatroon kunnen bovenstaande symptomen vaak verholpen worden. Het is daarvoor van belang glutenrijke producten te vervangen door voedingsmiddelen die van zichzelf geen gluten bevatten zoals quinoa, boekweit, kokosmeel, amandelmeel, wilde rijst, kikkererwten, linzen en zoete aardappels.

Let op dat gluten vaak ook verborgen zit in allerlei producten waarvan je dat niet zo snel zou verwachten, zoals snoepjes, bouillonblokjes, sauzen, vruchtendranken, kant-en-klare soepen en zelfs voedingssupplementen. Wil je weten of gluten in een bepaald product zitten? Kijk dan eens op www.livaad.nl.

Volkoren tarwe en spelt

Wil je tarwe en gluten liever niet uit je voedingspatroon verbannen maar toch gezonder eten, kies dan voor volkoren tarweproducten of nog beter: spelt. Anders dan bij tarwe zitten de belangrijke voedingsstoffen in spelt ook in het meellichaam waardoor de voedingsstoffen bewaard blijven na het malen. De gluten die spelt bevat zijn ook anders van aard en veel lichter verteerbaar. Daarnaast bevat spelt geen tarwekiemlectine. Deze lectine heeft het effect om insuline na te bootsen en zo insulineresistentie en overgewicht te veroorzaken. Bovendien bevat spelt vele vitaminen en mineralen en zorgt het voor een gelijkmatige bloedsuikerspiegel, waardoor men minder de behoefte heeft om tussendoortjes te eten.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>